Dekantimi është një nga ato rituale që lidhen shpesh me botën e verës. Mjafton të shohësh dikë që e kalon verën nga shishja në një enë qelqi elegante dhe krijohet menjëherë përshtypja se çdo verë duhet trajtuar në këtë mënyrë.
Në realitet, nuk është aspak kështu.
Jo çdo verë përfiton nga dekantimi. Madje, për disa stile, ai nuk sjell asnjë ndryshim ose mund të mos jetë zgjedhja më e mirë. Prandaj pyetja nuk është nëse vera duhet dekantuar, por kur kjo ka vërtet kuptim.
Çfarë është dekantimi?
Dekantimi është procesi i kalimit të verës nga shishja në një enë tjetër, të quajtur dekantues. Ky veprim ka dy qëllime kryesore.
I pari është të ndajë verën nga sedimentet që mund të krijohen gjatë viteve te disa verëra të vjetra.
I dyti është ta vendosë verën në kontakt me më shumë oksigjen. Ky kontakt e ndihmon disa verëra të reja dhe të strukturuara të shprehin më mirë aromat dhe karakterin e tyre.
Shpesh këto dy funksione ngatërrohen, ndërkohë që ato shërbejnë për situata krejt të ndryshme.
Kur ia vlen të dekantohet?
Verërat e kuqe të reja dhe të strukturuara
Disa verëra kanë nevojë për pak kohë pasi hapen. Në fillim mund të duken të rezervuara, me aromë që nuk shprehet plotësisht dhe me tanina më të theksuara.
Kjo ndodh shpesh te varietete ose stile si Cabernet Sauvignon, Barolo, Brunello di Montalcino, Amarone apo disa Super Tuscan.
Një dekantim prej 30 deri në 60 minutash mund t'i ndihmojë këto verëra të hapen gradualisht. Fruti bëhet më i dallueshëm, aromat shfaqen më qartë dhe struktura ndihet më e ekuilibruar.
Dekantimi nuk e ndryshon verën. Ai thjesht i jep kohë të tregojë atë që ka brenda.
Verërat e vjetra
Me kalimin e viteve, disa verëra krijojnë sediment në fund të shishes. Kjo është një pjesë krejt normale e evolucionit të tyre dhe nuk është shenjë se vera ka humbur cilësinë.
Në këto raste, dekantimi nuk bëhet për ta ajrosur verën, por për ta ndarë me kujdes nga sedimentet, në mënyrë që në gotë të mbërrijë vetëm vera e pastër.
Kur nuk është i nevojshëm?
Shumica e verërave të bardha moderne nuk kanë nevojë për dekantim. Sauvignon Blanc, Pinot Grigio, Vermentino apo Chardonnay-t e freskët vlerësohen pikërisht për aromat e tyre të gjalla dhe freskinë që ofrojnë menjëherë pas hapjes së shishes.
E njëjta gjë vlen edhe për verërat rosé. Ato janë krijuar për t'u shijuar të freskëta dhe temperatura e shërbimit ka shumë më tepër rëndësi sesa dekantimi.
Ndërsa te Prosecco dhe verërat e tjera me flluska, dekantimi zakonisht nuk rekomandohet. Arsyeja është e thjeshtë: gjatë kalimit në dekantues humbet një pjesë e dioksidit të karbonit, pra edhe e freskisë dhe gjallërisë që i karakterizon këto verëra.
Çfarë ndodh gjatë dekantimit?
Nuk ka asgjë misterioze në këtë proces.
Kur vera bie në kontakt me oksigjenin, disa aroma fillojnë të shprehen më lehtë, fruti bëhet më i dallueshëm dhe ndjesia në gojë mund të jetë më e butë.
Megjithatë, edhe këtu vlen rregulli i ekuilibrit. Nëse vera lihet për shumë kohë në kontakt me ajrin, mund të humbasë një pjesë të aromave të saj dhe të duket më pak e gjallë.
Dekantimi është një ndihmë, jo një rregull që duhet ndjekur gjithmonë.
Po nëse nuk ke dekantues?
Lajmi i mirë është se në shumicën e rasteve nuk është i domosdoshëm.
Mjafton ta hapësh shishen 20 deri në 30 minuta përpara se ta shërbesh ose ta lësh verën të marrë frymë në gotë. Edhe rrotullimi i lehtë i gotës ndihmon që aromat të zhvillohen gradualisht.
Për shumë verëra, kjo është më se e mjaftueshme.
Në fund, gjithçka varet nga vera
Dekantimi nuk është një ritual që duhet bërë me çdo shishe. Është thjesht një mënyrë për ta ndihmuar verën të shprehet më mirë kur ka nevojë.
Po aq të rëndësishme janë temperatura e duhur e shërbimit, zgjedhja e gotës dhe pak durim.
Nëse ke përpara një verë të kuqe të re dhe me strukturë, provo ta dekantosh dhe shijo ndryshimin. Nëse është një verë e bardhë, rosé apo një Prosecco, zakonisht mjafton ta shërbesh në temperaturën e duhur.
Sepse ndonjëherë gjëja më e mirë që mund t'i bësh një vere është shumë e thjeshtë: ta hapësh, ta lësh të flasë vetë dhe ta shijosh në momentin e duhur.
